Beschrijving

Op zoek naar het hoogste goed van Dirck Volckertsz. Coornhert is een filosofisch werk in de vorm van vijf gesprekken waarin de auteur onderzoekt wat voor de mens het ware hoogste goed is. In een tijd van religieuze en morele onrust zoekt Coornhert naar een universeel, redelijk en innerlijk gefundeerd antwoord op de vraag hoe de mens goed kan leven. Hij doet dit niet als theoloog of dogmaticus, maar als humanist die de rede, het geweten en de vrijheid van de mens centraal stelt. In de opeenvolgende gesprekken bespreekt Coornhert verschillende kandidaten voor het hoogste goed: rust, lust, deugd en liefde. Rust en lust worden afgewezen als te beperkt — rust is slechts een toestand, en lust te vergankelijk. De deugd komt dichter bij het doel, omdat ze de mens tot morele volmaaktheid brengt, maar ook die is niet het eindpunt. Uiteindelijk stelt Coornhert dat alleen de liefde, als actieve en allesomvattende kracht, het ware hoogste goed vormt. Liefde tot God en tot de medemens verbindt verstand, wil en gevoel, en maakt de mens werkelijk goed. Het werk weerspiegelt Coornherts overtuiging dat de mens tot morele groei in staat is. Tegen de leer van erfzonde en predestinatie in benadrukt hij de vrije wil en het vermogen van ieder mens om zich te verbeteren door inzicht en oefening. Op zoek naar het hoogste goed is daarmee niet alleen een ethisch traktaat, maar ook een uitnodiging tot innerlijke vernieuwing en praktische levenskunst. Het betoog blijft actueel doordat het fundamentele vragen stelt over wat een goed en zinvol leven inhoudt.