Beschrijving

In Hemelse monniken, aardse mensen onderzoekt Ludo J.R. Milis de rol en betekenis van het monnikenideaal in de middeleeuwse samenleving. In veel traditionele geschiedbeelden wordt het kloosterleven voorgesteld als een belangrijke motor achter maatschappelijke en culturele ontwikkeling in de Middeleeuwen. Milis plaatst echter kritische kanttekeningen bij deze opvatting en onderzoekt in hoeverre die invloed werkelijk zo groot was. Het boek begint met een analyse van wat monnikendom precies inhoudt: een religieus ideaal dat zich uit in een specifieke levenswijze, gebaseerd op regels zoals die van Benedictus. Centraal staat het streven naar een spiritueel leven gericht op het hiernamaals, waarbij monniken zich bewust afkeren van de wereldlijke samenleving. Milis laat zien dat deze gerichtheid op het hemelse leven ook betekende dat het kloosterleven vaak relatief geïsoleerd bleef van het dagelijkse bestaan van gewone mensen. Daarnaast bespreekt de auteur de economische en sociale positie van kloosters, bijvoorbeeld hun grondbezit en hun rol in de middeleeuwse economie. Hij betoogt dat de invloed van het monnikendom op sociale verandering waarschijnlijk is overschat, mede omdat veel historische bronnen juist uit kloosters zelf afkomstig zijn. Het boek biedt daarmee een kritische herinterpretatie van de plaats van het kloosterleven binnen de middeleeuwse Europese samenleving.